Ömer Çelik'in baþkanlýk sistemi için, "rejimi deðil, sistemi tartýþýyoruz" hatýrlatmasý bile geçmiþtekinden farklý bir boyuta yerleþiyor. Birilerinin yýkmaya çalýþtýðý, diðerlerinin de silahla koruduðu "rejim" artýk gündemimizde deðil. Siyaset dönem dönem moda kavramlar üretiyor. "Þeriat özlemi", "irtica tehdidi" geçmiþte kaldý. AK Parti iktidarýnýn ilk yýllarý için kullanýlan "takiyye" deyimini hatýrlayan bile kalmadý. Devlet içindeki iktidarýn fiilen el deðiþtirdiði 2007 yýlýnda üretilen kavramlar da artýk pek duyulmuyor. "Sivil dikta" tabiri, askerî vesayetin çekilmesi ile gündemden düþtü. "Mahalle baskýsý" gibi biraz sosyoloji kokan nitelemeler de artýk pek revaçta deðil. Siyaset biteviye iktidar mücadelesi üretiyor. Güç dengesi deðiþince, cephane olarak kullanýlan kavramlar da deðiþiyor. Bugün ise "muhafazakâr hegemonya" tabiri yükseliþte. Zülfü Dicleli'nin Taraf'taki yazýsý, bu deðiþimin tutarlý ve dengeli iþaretlerinden biri.
"Muhafazakâr hegemonya", bugünün iktidar ve güç iliþkilerini ifade etmek adýna, nispeten soðukkanlý ve elveriþli bir tabir. Muhafazakârlýk, tecrübe edilmiþ ve iþe yaradýðý ispat edilmiþ gelenekler üzerinde yükselir. Kutsallarý olan bir dünya, aile kurumu, sosyal istikrar ve uyum, ahlakî deðerler, disiplinli ve hiyerarþik bir toplumsal iliþki alanýnda oluþturulan güven duygusu muhafazakârlýðýn gördüðü canlý karþýlýðý açýklar. Muhafazakârlýk, toplumun devamý adýna lüzumlu olaný korumaktýr. Taassup veya tutuculukla muhafazakârlýðý ayýran çizgi deðiþme karþýsýndaki tutumdur. Muhafazakârlar, deðiþerek muhafaza etmekten yanadýr.
Hegemonya tabirinin de çok özel bir anlamý var. Bugün dünyada yaygýn kullanýmýnýn arkasýnda, bu tabire siyasî alan için zengin bir içerik kazandýran Ýtalyan Marksist düþünürü Gramsci duruyor. Hegemonya, gücün rýzaya dayandýrýlmasýdýr. Hiçbir siyasî güç, rýzaya dayanmadýkça kalýcý olamaz. Bunun için iktidar sahipleri, yönetme hakkýna halký ikna etmek için çaba harcarlar. Siyasî iktidarlarýn aydýnlarý, sanatçýlarý ve bütün kültürel araçlarý seferber etmesinin, hegemonyasýný kurmak adýna ideolojik aygýtlar geliþtirmesinin sebebi budur. Böylece "muhafazakâr hegemonya" tabiri, muhafazakâr deðerlere yaslanan bir iktidarýn, kültürel araçlarý kullanarak toplumsal desteðini pekiþtirmesi anlamýna geliyor. Hegemonya, kültürel araçlarla saðlanýr. Siyasî iktidarýn kültürel alana müdahalesi hegemonyasýný geniþletmek içindir. Baþbakan'ýn baþlattýðý tiyatro tartýþmasýnýn ve tiyatrolarý özelleþtirme teþebbüsünün arkasýnda iþte bu hegemonya mücadelesi duruyor. "Muhafazakâr sanat" tartýþmasý, bu hegemonya arayýþýnýn bir cephesini aydýnlatýyor. Doðru mu?
Doðru, çünkü anayasal veya yasal bir alandan deðil, siyasetin özüne dair doðal bir mücadeleden bahsediyoruz. Ýktidar, kültürel araçlarý kullanarak karþý hegemonyayý yýkýyor; yerine kendi hegemonyasýný kuruyor. Bu bir güç mücadelesi. Hegemonyasý sona erenlerin karþý çýkmasý kadar yeni iktidar sahiplerinin kendi hegemonyasýný kurmaya çalýþmasý da ayný ölçüde doðal. Hangi tarafýn kullandýðý araçlar halký ikna edecek? Temel soru burada. Güç ve nüfuz temel amaç: Ýktidar elindeki araçlarý kullanarak kendini kalýcý hale getirmeye çalýþýyor. Hegemonya mücadelesinin kurallarýný baþtan sona demokrasi belirliyor. Toplumu ikna edip arkanýza alýyorsunuz. Sonra dönüp daha fazlasýna ayný halký ikna etmeye çalýþýyorsunuz. AK Parti'nin üç seçimde yükselen oy grafiðini, bu hegemonya inþa sürecinin baþarýsý olarak okumak mümkün.
Baþbakan sistematik olarak anti-elitizm yapýyor. Hafta sonu Rize'de söylediði "Bu ülkenin 75 milyon vatandaþýna kimse parya muamelesi yapamaz" sözü, bu elit karþýtlýðýnýn bilinçli bir politika olarak sürdürüldüðünün son örneklerinden biri. Bugün yapýlan kamuoyu araþtýrmalarý bu hegemonyanýn geniþleyerek arttýðýný gösteriyor.
Bu hegemonyadan þikâyetçi olanlarýn önünde tek yol var. Ayný yöntemleri kullanarak kendi hegemonyalarýný kurmak. Bunun için halký ikna etmek. Mesela þu soruya cevap verelim: Halkýn vergileri ile geçinen memur-sanatçý ayrýcalýðýný savunmanýn, bu karþý hegemonyaya herhangi bir katkýsý olur mu?
Muhafazakâr hegemonya tabiri, bir analiz aracý olarak elveriþli. Öyleyse bugünün hegemonyasýnýn öncekilerden farký ve tarihsel anlamý ile devam edelim.
56936 Dolar:
1,8295 Euro:
